Madril, 2022ko azaroaren 2a
Azken hilabeteotan Europan izandako ziurgabetasun ekonomikoak berogailua beharrezko eta gastu garesti bihurtu du. Negua ate joka dugula, gasaren prezioak % 800 baino gehiago igo dira 2021eko martxoko negu amaierarekin alderatuta, Selectraren datuen arabera. Etxebizitza bateko energia-kontsumoaren % 47 berogailura bideratzen dela kontuan hartuta, eta etxe batek batez beste 990 euro inguru gastatzen dituela faktura horietan, IDAEk (Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Institutua) jakinarazi duenez, kontsumitzaileentzako berogailu-kostuen igoera hurbil dagoela dirudi.
Hala ere, garrantzitsua da kontuan izatea bezeroak ordainduko duen azken prezioa faktore askoren araberakoa dela, hala nola etxebizitzaren mota eta kokapena eta, batez ere, erabilitako berogailu sistema. Izan ere, hau da faktura ordaintzeko aldagai erabakigarrienetako bat, eta horregatik UCIk (Unión de Créditos Inmobiliarios) gida bat prestatu du, Espainian dauden hiru berogailu sistema nagusien abantailak eta desabantailak azaltzen dituena, baita horietako edozeinekin dirua aurrezteko moduak ere:
1. Gas bidezko berogailua: Espainian gehien erabiltzen den berogailu metodoa da (etxeen % 35 baino gehiago, INEren arabera), batez ere familien artean. Energia iturri oso segurua eta praktikoa izatearen abantaila du, baina etengabeko gas naturala eskuratzea eskatzen du. Gas naturalaren instalazioek prezio moderatua dute, berogailu elektrikoa baino garestiagoa izanik, nahiz eta kostu-eraginkorragoa ere baden kontsumo txikiagoagatik. Prezioa normalean galdara motaren eta erradiadoreen edo zoru azpiko berogailuaren arteko aukeraren araberakoa da. Egia da, halaber, azken hilabeteetan gasaren prezioak aurreikustea zaila izan dela, Ukrainaren eta Errusiaren arteko gatazkaren bilakaeraren araberako aldagaia baita, azken hori Europako gas esportatzaile handiena baita.
Berogailu mota honekin dirua aurrezteko, irtenbiderik erabilgarriena kondentsazio-galdara bat instalatzea kontuan hartzea da, baldin eta ez baduzu. Galdara hauek energia berreskuratzeko sistema bat dute, errekuntza-gasen kondentsaziotik energia jasotzen duena, eta, ondorioz, % 30erainoko gas-aurrezpena lortzen da modelo zaharrekin alderatuta.
2. Bero-ponpak: Bi modelo nagusi daude: aire-iturriko bero-ponpak, bero-ponparen barruan gas bihurtzen den hozgarri bat erabiliz airetik beroa ateratzen dutenak, eta geotermiazko bero-ponpak, lurretik beroa ateratzen dutenak. Bi sistemek hasierako inbertsio handiagoa behar dute gasarekin alderatuta (15.000 euro baino gehiago bi kasuetan), nahiz eta epe luzera kostu-eraginkorragoak diren energia-kontsumoa askoz txikiagoa dutelako. Instalaziorako leku nahikoa ere behar da. Hasierako konplexutasunak gorabehera, sistema mota hauetarako joera gero eta handiagoa da, eta IDAEren (Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Institutua) datuen arabera, dagoeneko lau milioi bero-ponpa baino gehiago daude instalatuta Espainian.
Berogailu mota honekin azken fakturan aurrezteko, garrantzitsua da bero-ponpa uneoro piztuta edukitzea. Piztean eta itzaltzean kontsumitzen den energiak ez du itzalita dagoen denbora konpentsatzen, nahiz eta komenigarria den tenperatura jaistea behar ez denean.
3. Berogailu elektrikoa: Hau da instalatzeko merkeena, baina erabiltzeko eraginkortasun gutxien duena. Egokia da, adibidez, udan erabiltzen diren bigarren etxebizitzetarako edo berogailuaren kostuak ez diren eremuetarako. Erresistentzia elektrikoak dituzten zirkuitu elektrikoak erabiliz funtzionatzen du, elektrizitatea igarotzean berotzen direnak, energia elektriko hori bero bihurtuz. Elektrizitatea da ekoizteko energia-iturririk garestiena, eta, beraz, noski, erabiltzeko garestiena ere bada. Sistema mota honekin etxebizitza bat berotzeak karga elektriko handia eskatzen du eta beste metodo batzuk baino garestiagoa da. Berogailu elektrikoarekin dirua aurrezteko, garrantzitsua da jakitea energiaren prezioak eguneko orduaren arabera aldatzen direla, beraz, aprobetxatu egin behar dituzu ordu gutxikoak, elektrizitatea merkeagoa denean.
Nolanahi ere, etxea berotzean dirua aurrezteko modu ia unibertsalak daude, erabiltzen den berogailu sistema mota edozein dela ere. Horregatik, UCIk berogailu fakturak murrizteko guztiontzat eskuragarri dauden aholkuak dituen gida bat prestatu du:
1. Erradiadoreak hustu. Gutxienez urtean behin egitea komeni da, neguaren hasieran. Erradiadoreek askotan aire burbuilak pilatzen dituzte, beroa hondora iristea eragozten dutenak, beraz, hori ez egiteak energia eta dirua xahutzea esan nahiko luke.
2. Isolatu zure etxea. Alfonbrak, gortinak eta pertsianak geruza gehigarri gisa jokatzen dute, kanpoko hotzetik isolatuz eta beroa barruan mantenduz. Era berean, lagungarria da pieza txikiak jartzea, hala nola zinta isolatzailea, leiho eta ate inguruko zuloetan, beroa ihes egiten duen lekuetan.
3. Ez estali erradiadoreak. Gailu hauek eraginkortasun handia galtzen dute objektu bat gainean jartzen zaienean. Ez da komeni altzari handien atzean ezkutatzea edo arropa hezeak lehortzeko erabiltzea, horrek energia-kontsumo alferrikakoa eragingo lukeelako.
4. Itzali beti berogailua gela hutsetan. Ezinbestekoa da erabiliko duzunean bakarrik piztea. Denbora luzez hutsik dauden edo egongo diren geletan, komenigarria da berogailua itzaltzea eta atea ixtea. Hala ere, sistema batzuetan, berogailu zentralean adibidez, normalean ezin da aukeratu zein erradiadore piztu.
5. Jaitsi tenperatura gauez. Giza gorputzak egun osoan zehar atxikitzen duen beroa nahikoa da gaueko berogailu-kontsumoa murrizteko. Gorputzak bero gutxiago behar du loaldian, eta berogailua hainbeste denbora piztuta mantentzea gastu handia eta alferrikakoa da.
6. Etxea hotzen dagoenean, goizaldeko ordu txikiak aprobetxatu leihoak irekitzeko . Gauez berogailua itzaliz, edo gutxienez tenperatura jaitsiz, leihoak irekitzean ez da energia xahutuko, kanpoko tenperaturatik gertuago egongo baita, eta horrek askoz errazagoa egingo du barrualdea berriro berotzea.
7. Programatu berogailua behar denean bakarrik pizteko. Garrantzitsua da, halaber, berogailua etxeko pertsona bakoitzaren ordutegietara egokitzea. Etxean ez bazaude, hobe da itzalita edukitzea, alferrikako xahuketa saihesteko. Horregatik, sistema gehienek automatikoki programatzeko aukera ematen dute behar denean bakarrik pizteko.
8. Mantendu etxea tenperatura konstantean, 21 gradu Celsius inguruan egunean zehar eta 17 gauez. Osasun adituek uste dute hau dela tenperatura aproposa bai erosotasunerako bai aurrezpenerako. Tenperatura igotzen den gradu bakoitzeko, prezioa % 7ra arte igo daiteke.
9. Kontsumo baxuko galdara egokitu. Sistema eraginkorrak instalatzeko inbertsio handiak egin beharrik gabe, kontsumo handiko eta kontsumo baxuko galdara baten arteko prezio aldea benetan nabarmena da. Etxe arrunt batek ez ditu galdara handirik behar; kontsumo baxuko bat nahikoa baino gehiago da.
10. Egiaztatu galdara aldizka. Egoera txarrean dagoen galdara batek osasunerako arriskua sor dezake eta energia-faktura nabarmen handitu. Adituek gomendatzen dute hau urtean behin gutxienez egitea, negua hasi baino lehen.